دانستنی های حقوقی؛ آگاهی عمومی، ۳۷
تفاوت های گواهی انحصار وراثت محدود و نامحدود چیست؟
به گزارش علم عدل، گواهی انحصار وراثت از مهم ترین اسناد حقوقی بعد از فوت اشخاص است که وراث با دریافت آن می توانند سهم الارث و حق خویش را مطالبه کنند. این گواهی در دو نوع محدود و نامحدود صادر می شود.
به گزارش علم عدل به نقل از مهر، انحصار وراثت یکی از مراحل حقوقی مهم بعد از فوت اشخاص است که بمنظور تعیین وراث و سهم الارث آنان به انجام می رسد. دادگاه یا شورای حل اختلاف بعد از بررسی مدارک و استماع اظهارات شهود، گواهی ای تحت عنوان «گواهی انحصار وراثت» صادر می کند. این گواهی مشخص می سازد چه کسانی وارث متوفی هستند و هر یک چه سهمی از ترکه دارند. در قوانین ایران، تقسیم ارث و انتقال قانونی اموال بجا مانده از متوفی، به شرط طی مراحل قضایی و دریافت برخی اسناد قانونی می باشد که همچون مهم ترین این مراحل و اسناد، ثبت دادخواست مربوط به صدور سند گواهی حصر وراثت و دریافت آن، توسط ذی نفع یا ورثه متوفی است. از آنجائیکه گواهی انحصار وراثت، دارای انواع محدود و نامحدود است و دریافت هریک از این انواع، شرایط و مراحل مخصوص به خویش را دارد، ضروریست وراث و ذی نفعان، از اینکه، انحصار وراثت محدود و نامحدود چیست، آگاه بوده و بدانند، صدور گواهی انحصار وراثت محدود و انحصار وراثت نامحدود چقدر طول می کشد.
گواهی انحصار وراثت محدود
گواهی محدود در مواردی صادر می شود که وراث برای انجام امور فوری مانند آزادسازی حساب بانکی، برداشت وجه برای هزینه های ضروری، دریافت مستمری یا انجام تشریفات کفن و دفن نیاز فوری به سند قانونی دارند. این نوع گواهی تنها شامل اموال محدود و مشخص (مانند یک حساب بانکی یا حقوق وظیفه) است. رسیدگی به آن سریع تر صورت می گیرد و به طور معمول با شهادت دو نفر شاهد و عرضه مدارک هویتی صادر می شود. گواهی محدود زمانی صادر می شود که ارزش کل ماترک متوفی کمتر از ۵۰ میلیون تومان (رقم تعیین شده توسط وزارت دادگستری در سال جاری) باشد. در این شرایط، وراث می توانند برای دریافت حقوق بازمانده مانند مستمری، تنها گواهی محدود را دریافت کنند و نیاز به گواهی نامحدود ندارند. در گواهی محدود، دادگاه وارد بررسی کل دارایی ها و اموال متوفی نمی گردد، بلکه صرفا در محدوده ای که درخواست شده تصمیم می گیرد.
گواهی انحصار وراثت نامحدود
در مقابل، گواهی انحصار وراثت نامحدود زمانی لازم است که ارزش اموال متوفی بالاتر از سقف اعلامی باشد یا وراث قصد فروش، اجاره یا انتقال قانونی اموال را داشته باشند. به عبارتی دیگر گواهی نامحدود زمانی صادر می شود که وراث قصد تقسیم کل دارایی های متوفی همچون اموال منقول و غیرمنقول، سهام، اسناد رسمی و سایر حقوق مالی را داشته باشند. در این نوع گواهی، همه اموال و دارایی های متوفی مشمول انحصار وراثت قرار می گیرد. فرآیند رسیدگی طولانی تر است چونکه لازم است استعلام هایی از ادارات مختلف (مانند ثبت اسناد و املاک، بانکها و سازمان بورس) انجام گیرد. شایان ذکر است که بدون گواهی نامحدود امکان انتقال رسمی ملک، خودرو و سهام وجود ندارد.
تفاوت اصلی دو گواهی
زمان صدور: گواهی محدود سریع تر صادر می شود (۷ تا ۱۰ روز کاری). مراحل اداری: در گواهی محدود نیاز به انتشار آگهی در روزنامه رسمی نیست، در حالیکه برای نامحدود این مرحله الزامی است. کاربرد: گواهی محدود بیشتر برای دریافت مستمری یا حقوق بازنشستگی متوفی کاربرد دارد؛ اما برای انتقال قانونی اموال، گواهی نامحدود الزامی است. هزینه: هزینه صدور محدود کمتر است، چون انتشار آگهی رسمی نیاز ندارد. از نظر قانونی، امکان تبدیل گواهی محدود به نامحدود وجود دارد. برای این کار نیاز به ثبت دادخواست جدید نیست، بلکه وراث باید بوسیله همان شعبه صادرکننده یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام نمایند. بعد از انتشار آگهی رسمی و گذشت مهلت یک ماهه، گواهی محدود به نامحدود تبدیل خواهد شد. مزایای انحصار وراثت محدود در این است که صدور آن در مدت زمان کوتاه تری، به طور معمول بین ۷ تا ۱۰ روز کاری به انجام می رسد و به علت عدم نیاز به انتشار آگهی، هزینه های کمتری برای وراث به همراه دارد. این نوع گواهی بیشتر در مواردی مانند دریافت مستمری یا حقوق بازماندگان کاربرد دارد، اما باید توجه داشت که گواهی محدود برای فروش یا انتقال رسمی اموال کافی نبوده و در چنین مواردی نیاز به گواهی نامحدود وجود دارد.
قانون انحصار وراثت
مطابق برنامه هفتم توسعه مصوب تیرماه ۱۴۰۳، تغییرات مهمی در روند صدور گواهی به وجود آمده است. برمبنای بند «ث» ماده ۱۱۳، از شروع سال دوم اجرای این قانون، ثبت احوال موظف است ظرف ۲۰ روز بعد از ثبت فوت، گواهی انحصار وراثت را بدون نیاز به درخواست وراث صادر و به آنها ابلاغ کند. این گواهی ظرف ۱۰ روز قابل اعتراض در هیات حل اختلاف و ظرف بیست روز در دادگاه صالح قابل پیگیری می باشد. بدین ترتیب، فرایند صدور گواهی تسهیل شده و نیاز به رجوع مستقیم وراث کاهش پیدا می کند. انحصار وراثت، چه در قالب محدود و چه نامحدود، یکی از کلیدی ترین مراحل قانونی بعد از فوت اشخاص است. آشنایی با تفاوت ها، کاربردها و قانون انحصار وراثت می تواند مسیر وراث برای تقسیم ارث و انتقال قانونی اموال را کوتاه تر و ساده تر کند. بطور خلاصه از آنجائیکه گواهی انحصار وراثت، دارای انواع محدود و نامحدود است و دریافت هریک از این انواع، شرایط و مراحل مخصوص به خویش را دارد، ضروری ست وراث و ذی نفعان، از اینکه، انحصار وراثت محدود و نامحدود چیست، آگاه بوده و بدانند، صدور گواهی انحصار وراثت محدود و انحصار وراثت نامحدود چقدر طول می کشد. برای این کار نیاز به ثبت دادخواست جدید نیست، بلکه وراث باید بوسیله همان شعبه صادرکننده یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام نمایند. این گواهی ظرف ۱۰ روز قابل اعتراض در هیأت حل اختلاف و ظرف بیست روز در دادگاه صالح قابل پیگیری می باشد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب